Ülkemizde özellikle Hatay, K.Maraş, Kilis, G.Antep ve Ş.Urfa illerinde
yetiştirilen “Sırtıkızıl” veyahut “Abalı” olarak adlandırılan ve kıymet
gören bir ırktır.
Orijini Lübnan’dır ve “İrinfili” olarak dünyada bilinir. Diğer Lübnan
ırklarıyla özellikle de “amberiler” le (ırjani) yakın akrabadır.
Filo uçucusu veya desen ırkı olarak beslenir, özelliklede renk tonu ve
desen olarak çok etkileyici bir ırktır o sebeple artık sadece desen kuşu
olarak beslense de pek sık olmamakla beraber filolarda bulunmaktadırlar.
Nazlı bir ırktır, türetmesi zordur, özel emek ve sabır ister, O sebeple
her kümeste bulunmaz yalnızca meraklıları besler ve bu sayısal azlık
nedeniyle çok kıymet görürler.
İki varyant olarak bulunurlar, ön tepeli olanları ve olmayanları
olarak. Öntepeli olanlar biraz daha kıymetli kabul edilmekle birlikte
öntepesiz olanlardan biraz daha minyondurlar. Aranan özelliklerin
başında desenin kusursuz olması gelir. Kuşun tüm vücudu ve kanat
telekleri olabildiğince parlak siyah olmalı, kızıllık sadece sırtta olup
sırtın tamamını kaplamalıdır. Kızıl olan yerlerinde siyahlık, siyah olan
yerlerinde kızıllık olmamalıdır. Uzun bacaklı ve paçasız, kırmızı
ayakları, kalın ve uzun boynu olmalı, orta uzunlukta, kalın gagası ve
tırnakları siyah, gözler koyu turuncu, göz halkası belirgin olmalıdır.
Kafası iri, alın bölgesi belirgin olur, gaga altında sakal tabir edilen
(adana ırkındaki gaga altı yapı) yapı bulunmaz. Kanatlarını kuyruğunun
üstünde taşımalı ve dik bir duruşa sahip olmalıdır. Tüm Lübnan
ırklarında olduğu gibi bu ırkta oldukça iri yapılıdır ve ne kadar iri
olursa o kadar değerlenir. Öntepeli olanları biraz daha minyon
olabilmektedir. Öntepeli olanları pek yaygın olmamakla beraber
varlıkları çok eski zamanlardan beri bilinmektedir.
Irk son zamanlarda yaygınlığını yitirse de, kıymetini ve muhteşem
desen güzelliğini hala korumaktadır. Varlıklarının devamını bu ırka
meraklı yetiştiricilerimizin özverisi belirleyecektir.
Dr. Kemal Turgay Özbilen