Özellikle Hatay, Adana, K.Maraş ve G.doğu Anadolu Bölgesinde
yetiştirilen, çok sevilen ve kıymet gören bir ırkımızdır. Yöresel olarak
“meverdi”, “mevrendi”, “merdi” adlandırılmalarda kullanılmakla birlikte
dünyada “Mawardi Dewlap” olarak tanınırlar.
Lübnan ırklarıyla yakın akrabalıkları olmasına rağmen en çok
yetiştirildiği yer ülkemizdir. Filo uçucusudurlar, yüksek uçmaları ve
yuvaya bağlılıklarıyla pek çok yetiştiricinin en çok kıymet verdiği ırk
olmayı başarmıştır. Desen güzelliği sebebiyle form olarak besleyen
yetiştiricilerimizde çoğunluktadır. Bu ırka sahip olmak ve uçurmak bir
yetiştiricinin prestij kaynağıdır.
Diğer ırklardan farklarının başında; pek çok ırkın 4 ana renk desenine
sahip olmasına rağmen , meverdi ırkı sadece kırmızı ve sarı renklerine
sahiptir. Sarı olanlarının ise ilk olarak K. Maraş ilimizde üretildiği
ve dünyaya takdim edildiği rivayetleri mevcut olmakla beraber ırkın Arap
ülkelerinde sarı renginin mevcut olmaması bu rivayeti doğrulamaktadır.
Pek çok yetiştiricimiz bu ırkı dünyanın en asil ırkı olarak nitelemesi
ve diğer ırklardan ayrı tutması dikkate değerdir. Ama bu düşüncenin bir
zararlı etkisi kıymetlerinden ötürü uçurulmayıp form olarak
yetiştirilmesi sonucunu doğurmaktadır.
Meverdi ırkında aranan özellikler; Kusursuz bir desene sahip olmaları
istenir, baştan başlayan renk göğüs altında düzgün bir şekilde sona
ermeli, boynun tamamı arkada sırt kısmına kadar devam edip “V” şeklinde
tamamlanmalıdır. Ayrıca kanat üstündeki çubuklarda çift sıra halinde ve
işaret parmağı kalınlığında olmalıdır. Kuşun diğer tüm kısımları beyaz
olmalıdır. Ayrıca desen için vazgeçilmez parçalardan biride kafa da tam
tepede hilal şeklinde beyazlık olmalı ( “taç” olarak adlandırılır),
burun üstünden tepeye uzanan ince beyaz bir çizgi (“gak” olarak
adlandırılır) tacına ulaşmadan sonlanmalıdır. Renk çok önemlidir, altın
sarısı olmalı , kırmızıysa parlak, morumsu bir renk olmalıdır. Boyun
ince ve uzun olmalı , gaga altında sakal olmamalıdır. Kafa yapısı hafif
irice, gözler siyah, gaga orta uzunlukta , beyaz ve kalın olmalıdır.
Bacakları uzun ve tozluksuz, paçasız olmalıdır. Ve belki de en değer
verilen yönü duruşudur. Dik duruşuyla bir askere benzemelidir. Kanatları
kuyruklarının üzerinde tutmalı ve kuyruğu yere değecek şekilde dik
durmalıdır.
Sarı olanları , kırmızı olanlarından daha ince ve uzun yapılıdır. Ayrıca
sayısal azlıklarından olsa gerek sarı olanları daha makbul görülür.
Aranan özelliklerden bir veya birkaçının eksik olması kuşun değerini çok
düşürür. Genel olarak her ırkın sarı ve kırmızılarının eşleşmesi sonucu
ırkta bozulma olmaz, Fakat meverdi ırkında istenen renk tonlarının sarı-
kırmızı eşleştirilmelerinde bozulmalarından dolayı bu tip
eşleştirmelerden kaçınılır.
Dr. Kemal Turgay Özbilen